Soteria | 23e jaargang - Vol. 2, december 2006

In een relatie verwachten we communicatie ook in onze relatie als kinderen van God met de Vader. Maar ‘als we tot God spreken noemen we dat bidden, als God tot ons spreekt noemt men dat schizofrenie’ zegt Dallas Willard in zijn boek ‘God verstaan’, een mooie vertaling van de oorspronkelijke titel ‘Hearing God’, in 1983 voor het eerst gepubliceerd bij Inter Varsity Press USA. Op welke manier kunnen we verwachten iets van God te horen? Is het laatste dat God gezegd heeft zijn woorden zoals die in de Bijbel staan? Wie verlangt er niet naar om God rechtstreeks en persoonlijk te horen op een moment dat we bemoediging nodig hebben, of raad bij het maken van keuzes? Wie is teleurgesteld over het zwijgen van God? Wie denkt een aanwijzing van God gekregen te hebben, maar twijfelt: maak ik mezelf iets wijs? Wie heeft zich wel eens geërgerd aan iemand die bij voorbaat alle kritiek uitsluit door te zeggen: ‘De Heer heeft mij gezegd dat…’? Hoe kunnen we sektarisch leiderschap herkennen en stoppen? Allemaal zaken die in dit boek aan de orde komen.

God verstaan is geen boek met tips en trucs, al geeft de schrijver heel praktische en bruikbare aanwijzingen om meer van God op te merken. Het gaat bij alles om de vertrouwelijke omgang met God .Het gaat om relatie. In een cultuur met meer keuzemogelijkheden dan we aan kunnen, zou het makkelijk zijn als God ons zou voorzeggen wat we moeten kiezen. ‘Zou een vader dat doen?’ vraagt Willard, ‘De keus voor zijn volwassen kind maken of van hem verwachten dat hij de enige goede keuze maakt?’ Helpt een vader zijn kind niet om te groeien door te leren kiezen? ‘Verstaan van God zal ons niet tot perfecte slaven maken, maar tot vrije kinderen.’ Verstaan van God is ook niet het lospeuteren van informatie die we op een natuurlijke manier niet kunnen krijgen. Het is iets heel anders dan horoscopen lezen en de toekomst voorspellen. Deze geest ademt het boek, dat aan de ene kant verlangend maakt naar meer van God en aan de andere kant het krampachtige eraf haalt. Het geeft moed om leiding te verwachten van God en ook moed om zelf keuzes te maken en kritisch te zijn. Leiding van God zal vooral ons karakter vormen.

Willard gaat in gesprek. Met zijn (Amerikaanse) omgeving, met mensen die ieder moment een openbaring verwachten - de boodschap-per- minuut visie - met mensen die in het perfecte centrum van Gods wil willen staan en zoeken naar precies datgene wat God op dat ogenblik van hen vraagt. Hij gaat uitgebreid in op de vraag of het, als modern mens, mogelijk is te geloven in aanwijzingen van God om ons heen, dankzij of ondanks natuurwetten. En waarom is het nodig God in ons dagelijks leven te verstaan, hebben we aan de Bijbel niet genoeg?

De negen hoofdstukken van het boek worden besloten met een aantal vragen. Sommige helpen de inhoud op een rij te zetten, andere nodigen uit tot praten of overdenken. De vragen zijn in de stijl van het boek: ze helpen de lezer wat hij gelezen heeft te verbinden met wat hij al weet en ervaart. Er is ruimte voor kritiek en vragen.

Dallas Willard schrijft voor een publiek dat bekend is met het idee dat we God kunnen verstaan en voor mensen die zich verzetten tegen misbruik en manipulatie en er zo weer erg huiverig voor zijn geworden. Dit helpt ons te zien waar bepaalde accenten toe kunnen leiden en waar de mogelijkheden en de grenzen liggen. Wij, Nederlandse protestanten, staan erom bekend dat vrijwel elke kerkganger een theoloog is (was), bekend met de Bijbel en de belijdenis en de reden waarom hij bij deze en niet bij die kerk is aangesloten. We kunnen goed over de preek praten, maar minder goed over eigen beleving. Bij doorvragen heb ik regelmatig verhalen van ouderen gehoord over situaties waarin ze God heel persoonlijk hebben ervaren, verhalen die ze altijd voor zich hadden gehouden. ‘Je wilt niet overmoedig overkomen toch.’ Jongeren lijken, vaak over kerkmuren heen, juist te beginnen bij de beleving, de relatie. Beide manieren kunnen uitlopen in eenzijdigheid. Een gelovige heeft kennis nodig, maar ook beleving. Nieuw-gelovigen vragen vooral naar het laatste. Meer charismatische kerken ontstaan naast de meer traditionele, wat een gemiste kans is voor beide, naar mijn idee. Bovendien, nu in Nederland al minder mensen een kerkelijke binding hebben en al meer mensen zoeken naar ‘het spirituele’, moeten we ons de vraag stellen of de kerk dingen heeft laten liggen. Waarom komen mensen niet in de kerk terecht als ze op zoek zijn naar rust en zingeving, maar regelmatig in New Age en alle religies die zich daarin verdringen? Is ons geloof te veel een hoofd-religie geworden, van verstand en ethiek en hebben we de relatie, de communicatie verwaarloosd? Willard noemt eenzaamheid de ‘melaatsheid van de moderne wereld’ en dat terwijl de hele kosmos God ademt en God ons bij de naam roept. Wat heeft de kerk daarin de wereld te bieden? Wie dit boek niet leest omdat hij voor zichzelf meer wil weten, zou het kunnen lezen om dat beter te begrijpen.

In een rij boeken die ik heb gelezen over het onderwerp vind ik ‘God verstaan’ één van de mooiste. Om de rust en de evenwichtigheid waardoor het onderwerp weer helemaal warm wordt. Gevoel en verstand worden aangesproken. Voor wie graag Richard Foster leest: Dallas Willard is een van zijn leermeesters en dat merk je. Ook voor mensen die beginnen na te denken over dit onderwerp of mensen die zich afvragen of God wel buiten de Bijbel spreekt is dit een aanrader.

Recencent: Jeannette Westerkamp (justitiepredikant en betrokken bij New Wine)


Recensies